The Principal Navigations, Voyages, Traffiques, - Richard Hakluyt
Pages:
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31
De martyrio fratrum.
Martyrium autem quatuor fratrum nostrorum in illa ciuitate Thana fuit per
istum modum; dum praedicti fratres fuerant in Ormes, fecerunt pactum cum
vna naui vt nauigarent vsque Polumbrum, et violenter deportati sunt vsque
Thanam vbi sunt 15. domus Christianorum, qui Nestoriani sunt et
Schismatici, et cum illic essent, hospitati sunt in domo cuiusdam illorum;
contigit dum ibi manerent litem oriri inter virum domus, et vxorem eius,
quam sero ver fortiter verberauit, quae suo Kadi, i. Episcopo conquesta est;
a qua interrogauit Kadi, vtrum hoc probari posset? quae dixit, quod sic;
quia 4. Franchi, i. viri religiosi erant in domo hoc videntes, ipsos
interrogate, qui dicent vobis veritatem: Muliere autem sic dicente, Ecce
vnus de Alexandria praesens rogauit Kadi vt mitteret pro eis, dicens eos
esse homines maximae scientiae et scripturas bene scire, et ideo dixit bonum
esse cum illis de fide disputare: Qui misit pro illis, et adducti sunt isti
quatuor, quorum nomina sunt frater de Tolentino de Marchia, frater Iacobus
de Padua, frater Demetrius Laicus, Petrus de Senis. Dimisso autem fratre
Petro, vt res suas custodiret, ad Kadi perrexerunt, qui coepit cum illis de
fide nostra disputare; dicens Christum tantum hominem esse et non Deum. E
contra frater Thomas rationibus et exemplis Christum verum Deum et hominem
esse euidenter ostendit, et in tantum confudit Kadi, et infideles qui cum
eo tenuerunt, quod non habuerunt quid rationabiliter contradicere: Tunc
videns Kadi se sic confusum, incepit clamare sic; Et quid dicis de
Machometo? Respondit frater Thomas: Si tibi probauimus Christum verum Deum
et hominem esse, qui legem posuit inter homines, et Machometus e contrario
venit, et legem contrariam docuit, si sapiens sis optime scire poteris,
quid de eo dicendum sit. Iterum Kadi et alij Saraceni clamabant, Et tu quid
iterum de Machometo dicis? Tunc frater T. respondit: vos omnes videre
potestis, quid dico de eo. Tum ex quo vultis quod plane loquar de eo, dico
quod Machometus vester filius perditionis est, et in inferno cum Diabolo
patre suo. Et non solum ipse, sed omnes ibi erunt qui tenent legem hanc,
quia ipsa tota pestifera est, et falsa, et contra Deum, et contra salutem
animae. Hoc audientes Saraceni, coeperunt clamare, moriatur, moriatur ille,
qui sic contra Prophetam locutus est. Tunc acceperunt fratres et in sole
vrente stare permiserunt, vt ex calore solis adusti, dira morte interirent.
Tantus enim est calor solis ibi, quod si homo in eo per spacium vnius missae
persisteret, moreretur; fratres tamen illi sani et hilares a tertia vsque
ad nonam laudantes et glorificantes dominum in ardore solis permanserunt,
quod videntes Saraceni stupefacti ad fratres venerunt, et dixerunt, volumus
ignem accendere copiosum, et in illum vos proijcere, et si fides vestra sit
vt dicitis, ignis non poterit vos comburere: si autem vos combusserit,
patebit quod fides vestra nulla sit. Responderunt fratres; parati sumus pro
fide nostra ignem, carcerem, et vincula, et omnium tormentorum genera
tolerare: verum tamen scire debetis, quod si ignis potestatem habeat
comburendi nos hoc non erit propter fidem nostram, sed propter peccata
nostra: fides enim nostra perfectissima et verissima est, et non est alia
in mundo in qua animsae hominum possunt saluae fieri; Dum autem ordinaretur
quod fratres conburerentur, rumor insonuit per totam ciuitatem, de qua
omnes senes, et iuuenes, viri et mulieres, qui ire poterant, accurrerunt ad
illud spectaculum intuendum. Fratres autem ducti fuerunt ad plateam
ciuitatis, vbi accensus est ignis copiosus, in quen frater Thomas voluit se
proijcere, sed quidam Saracenus cepit eam per caputium et retraxit dicens;
Non vadus tu cum sis senex, quia carmen aliquod vel experimentum habere
posses super te, quare te ignis non posset laedere, sed alium ire in ignem
permittas. Tunc 4 Saraceni sumentes fratrem Iacobum, eum in ignem proijcere
volebant; quibus ille, permittatis, me quia libenter pro fide mea ignem
intrabo: Cui Saraceni non adquiescentes eum violenter in ignem proiecerunt:
ignis autem ita accensus erat, quod nullus eum videre poteret, vocem tamen
eius audierunt, inuocantem semper nomen virginis gloriosae; Igne autem
totaliter consumpto stetit frater Iacobus super prunas illaesus, et laetus,
manibus in modum crucis eleuatis, in coelum respiciens, et Deum laudans et
glorificans, qui sic declararet fidem suam: nihil autem in eo nec pannus,
nec capillus laesus per ignem inuentus est; Quod videns populus vnanimiter
conclamare coepit, sancti sunt, sancti sunt, nefas est offendere eos, modo
videmus quia fides eorum bona et sancta est. Tunc clamare coepit Kadi:
sanctus non est ille, quia combustus non est, quia tunica quam portat est
de lana terrae Habraae, et ideo nudus exspolietur, et in ignem proijciatur,
et videbitur si comburetur vel non. Tunc Saraceni pessimi ad praeceptum
Kadi ignem in duplo magis quam prius accenderunt, et fratrem Iacobum
nudantes, corpus suum abluerunt, et oleo abundantissime vnxerunt, insuper
et oleum maximum in struem lignorum ex quibus ignis fieret, fuderunt, et
igne accenso fratrem in ipsum proiecerunt. Frater autem Thomas, et frater
Demetrius extra populum in loco separato flexis genibus orantes cum
lachrymis deuotioni se dederunt Frater autem Iocobus iterum ignem exiuit
illaesus sicut prius fecerat: quod videns omnis populus clamare coepit,
peccatum est, deccatum est, offendere eos, quia sancti sunt. Hoc autem
tantum miraculum videns Melich. i. potestas ciuitatis, vocauit ad se
fratrem Iacobum, et fecit eum ponere indumenta, sua, et dixit, videte
fratres, Ite cum gratia Dei, quia nullum malum patiemini a nobis, modo bene
videmus vos sanctos esse, et fidem vestram bonam ac veram esse; et ideo
consulimus vobis, vt de ista terra exeatis, quam citius poteritis, quia
Kadi pro posse suo vobis nocere curabit, quia sic confudistis eum: Hora
autem tunc erat quasi completorij, et dixerunt illi de populo, attoniti,
admirati, et stupefacti, tot, et tanta mirabilia vidimus ab istis
hominibus, quod nescimus quid tenere et obseruare debemus. Melich vero
fecit duci illos tres fratres vltra vnum paruum brachium maris in quendam
Burgum modicum ab illa ciuitate distantem: ad quem etiam ille in cuius iam
domo fuerant hospitati associauit eos, vbi in domo cuiusdam idolatri
recepti sunt. Dum haec argerenter, Kadi iuit ad Melich, dicens quid
facimus? Lex Machometi destructa est, veruntamen hoc scire debes, quod
Machomet praecepit in suo Alcorano, quod si quis vnum Christianum
interficeret, tantum mereretur, ac si in Mecha ad ipsum peregrinaretur. Est
enim Alkoranus lex Sarracenorum sicut Euangelium, Mecha, vero est locus vbi
iacet Machomet. Quem locum ita visitant Saraceni, sicut Christiani
sepulchram Christi. Tunc Melich respondet, vade, et fac sicut vis: quo
dicto statim Kadi accepit quatuor homines armatos vt irent, et illos
fratres interficerent, qui cum aquam transijssent, facta est nox, et illo
sero eos non inuenerunt, statim Melieh omnes Christianos in ciuitate capi
fecit, et incarcerauit, media autem nocte fratres surrexerunt dicere
matutinum, quos illi Saraceni qui missi fuerant, inuenerunt, et extra
burgum, sub quadam arbore adduxerunt, dixerunt eis. Sciatis fratres nos
mandatum habere a Kadi et Melich interficere vos, quod tamen faciemus
inuiti, quia vos estis boni homines et sancti, sed non audemus aliter
facere; quia si iussa sua non perficeremus, et nos cum liberis nostris et
vxoribus moreremur. Tunc fratres responderunt, vos qui huc venistis, et
tale mandatum recepistis, vt per mortem temporalem vitam aeternam
adipiscamur, quod vobis iniunctum est perficite; quia pro amore domini
nostri Iesu Christi, qui pro nobis crucifigi et mori dignatus est, et pro
fide nostra, parati sumus omnia tormenta, et etiam mortem libenter
sustinere. Christianas autem qui fratres comitabatur, multum cum illis
quatuor armatis altercatus est dicens, quod si gladium haberet, vel eos a
nece tam sanctorum hominum impediret, vel ipse cum eis interfectus esset.
Tunc armati fecerunt fratres se exspoliare, et frater Thomas primus iunctis
manibus in modum crucis genuflectens capitis abscissionem suscepit: Fratrem
vero Iacobum vnus percussit in capite, et eum vsque ad oculos scidit, et
alio ictu totum caput abscidit. Frater autem Demetrius, primo percussus est
cum gladio in pectore, et secundo caput suum abscissum est: Statim vt
fratres suum martyrium compleuerunt, aer ita lucidus effectus est, quod
omnes admirati sunt, et luna maximam claritatem ostendit. Statim quasi
subito tanta tonitrua, et fulgura, et coruscationes, et obscuritas fiebant,
quod omnes mori crediderunt: Nauis etiam illa quae illos debuerat deportasse
submersa est cum omnibus quae in se habuit, ita quod nunquam de illa postea
aliquid scitum est. Facto mane misit Kadi pro rebus fratrum praedictorum
nostrorum, et tunc inuentus est frater Petrus de Senis quartus socius
fratrum praedictorum, quem ad Kadi duxerunt: Cui Kadi, et alij Saraceni
maxima promittentes persuaserunt quod fidem suam renueret, et legem
Machometi confiteretur, et teneret. Frater autem Petrus de illis truffabat,
eos multum deridendo, quem de mane vsque ad meridiem diuersis paenarum ac
tormentorum generibus affixerunt ipso semper constantissime in fide, et in
Dei laudibus persistente, et fidem illorum Machometi deridente et
destruente. Videntes autem Saraceni eum non posse a suo proposito euelli,
eum super quandam arborem suspenderunt, in qua de nona vsque ad noctem
viuus et illaesus pependit: nocte vero ipsum de arbore sumpserunt, et
videntes illum laetum, viuum et illaesum per medium suum corpus diuiserunt,
mane autem facto nihil de corpore eius inuentum est, vni tamen personae fide
dignae reuelatum est, quod Deus corpus eius occultauerat reuelandum in certo
tempore, quando Deo placuerit Sanctorum corpora manifestare. Vt autem Deus
ostenderet animas suorum martyrum iam in coelis consistere, et congaudere
cum Deo et Angelis et alijs Sanctis eius, die sequenti post martyrium
fratrum praedictorum Melich dormitioni se dedit, et ecce apparuerunt sibi
isti fratres gloriosi, et sicut Sol, lucidi, singulos enses tenentes in
manibus, et supra eum eos sic vibrantes, quod vt si eum perfodere ac
diuidere vellent: qui excitatus horribiliter exclamauit sic, quod totam
familiam terruit: quae sibi accurrens quaesiuit, quid sibi esset? quibus
ille, Illi Raban Franchi quos interfici iussi, venerunt hac ad me cum
ensibus, volentes me interficere. Et statim Melich misit pro Kadi, referens
sibi visionem et petens consilium, et consolationem, quia timuit per eos
finaliter interire. Tunc Kadi sibi consuluit, vt illis maximas eleemosynas
faceret, si de manibus interfectorum euadere vellet. Tunc misit pro
Christianis quos in carcere intrudi praeceperat: A quibus cum ad eum
venissent indulgentiam petijt pro facto suo, dicens se esse amodo socium
eorum, et confratrem: Praecepit autem et legem statuit, quod pro tempore
suo, si quis aliquem Christianum offenderet, statim moreretur, et sic omnes
illaesos, et indemnes abire permisit: Pro illis autem quatuor fratribus
interfectis quatuor mosquetas. (i.) Ecclesias aedificari fecit, quas per
Sacerdotes Saracenorum inhabitari fecit. Audiens autem imperator Dodsi
istos tres fratres talem sententiam subijsse, misit pro Melich, vt vinctus
ad eum duceretur, A quo cum adductus esset, quaesiuit imperator, quare ita
crudeliter illos fratres iusserat interfici, respondit, quia subuertere
volebant legem nostram, et malum et blasphemiam de propheta nostro
dicebant: et imperator ad eum; O crudelissime canis, cum videres quod Deus
omnipotens bis ab igne eos liberauerit, quo modo ausus fuisti illis mortem
inferre tam crudelem. Et edicta sententia, ipsum Melich cum tota sua
familia per medium scindi fecit, sicut ipse talem mortem fratri inflixerat.
Kadi vero audiens, de terra illa, et etiam de imperatoris illius dominio
clam fugit, et sic euasit.
De miraculis quatuor fratrum occisorum
Est autem consuetudo in terra illa, quod corpora mortua non traduntur
sepulturae, sed in campis dimittuntur, et ex calore Solis cito resoluuntur,
et sic consumantur: Corpora autem trium fratrum praedictorum per 14. dies
illic in fuerore Solis iacuerunt, et ita recentia et redolentia inuenta
fuerunt sicut illa die quando martirizati erant: quod videntes Christiani
qui in illa terra habitabant, praedicta corpora ceperunt, et honorifice
sepelierunt. Ego autem Odoricus audiens factum et martyrium illorum
fratrum, iui illuc, et corpora eorum effodi, et ossa omnia mecum accepi, et
in pulchris towallijs colligaui, et in Indiam superiorem ad vnum locum
fratrum nostrorum ea deportaui, habens mecum socium, et vnum famulum. Cum
autem essemus in via, hospitabamus in domo cuiusdam hospitarij, et ipsa
ossa capiti meo supposui, et dormiui: Et dum dormirem domus illa a
Saracenis subito accendebatur, vt me cum domo comburerent. Domo autem sic
accensa, socius meus et famulus de domo exierunt, et me solum cum ossibus
dimiserunt, qui videns ignem supra me, ossa accepi et cum illis in angulos
domus recollegi. Tres autem anguli domus statim combusti fuerunt, angulo in
quo steti cum ossibus saluo remanente: Supra me autem ignis se tenuit in
modum aeris lucidi, nec descendit quamdiu ibi persistebam; quam cito autem
cum ossibus exiui, statim tota pars illa sicut aliae priores igne consumpta
est, et multa alia loca circumadiacentia combusta sunt. Aliud miraculum
contigit, me cum ossibus per mare proficiente ad ciuitatem Polumbrum vbi
piper nascitur abundanter, quia nobis ventus totaliter defecit: quapropter
venerunt Idolatrae adorantes Deos suos pro vento prospero, quem tamen non
obtinuerunt: Tunc Saraceni suas inuocationes, et adorationes laboriose
fecerunt, sed nihil profecerunt: Et praeceptum est mihi et socio meo vt
orationes funderemus Deo nostro: Et dixit rector nauis in Armenico mihi,
quod alij non intelligerent: quod nisi possemus ventum prosperum a Deo
nostro impetrare, nos cum ossibus in mare proijcerent: Tunc ego et socius
fecimus orationes, vouentes multas missas de beata virgine celebrare, sic
quod ventum placeret sibi nobis impetrare. Cum autem tempus transiret, et
ventus non veniret, accepi vnum de ossibus, et dedi famulo, vt ad caput
nauis iret, et clam in mare proijceret; quo proiecto statim affuit ventus
prosper qui nunquam nobis defecit, vsquequo peruenimus ad portum, meritis
istorum martyrum cum salute. Deinde ascendimus aliam nauem vt in Indiam
superiorem iremus; Et venimus ad quandam ciuitatem vocatam Carchan in qua
sunt duo loca fratrum nostrorum, et ibi reponere istas reliquias volebamus.
In naui autem illa erant plus 700. mercatores et alij: Nunc illi Idolatrae
istam consuetudinem habebant, quod semper antequam ad portum applicuerint,
totam nauem perquirerent, si isti aliqua ossa mortuorum animalium
inuenirent, qui reperta statim in mare proijcerent, et per hoc bonum portum
attingere, et mortis periculum euadere crederent. Cum autem frequenter
perquirerent, et illa ossa frequenter tangerent, semper oculi delusi
fuerunt, sic quod illa non perpenderunt; et sic ad locum fratrum
deportauimus cum omni reuerentia, vbi in pace requiescunt; vbi etiam inter
idolatras Deus continue miracula operatur. Cum enim aliquo morbo grauantur,
in terra illa vbi fratres passi sunt ipsi vadunt; et de terra vbi corpora
sanguinolenta iacuerunt sumunt quam abluunt, et ablutionem bibunt, et sic
ab infirmitatibus suis liberantur.
Quo modo habetur Piper, et vbi nascitur.
[Sidenote: Malabar.] Vt autem videatur quo modo habetur piper, sciendum
quod in quodam imperio ad quod applicui, nomine Minibar, nascitur, et in
nulla parte mundi tantum, quantum ibi; Nemus enim in quo nascitur, continet
octodecim dietas, et in ipso nemore sunt duae ciuitates vna nomine
Flandrini, alia nomine Cyncilim: In Flandrina habitant Iudaei aliqui et
aliqui Christiani, inter quos est bellum frequenter, sed Christiani vincunt
Iudaeos semper: In isto nemore habetur piper per istum modum. Nam primo
nascitur in folijs olerum, quae iuxta magnas arbores plantantur, sicut nos
ponimus vites; et producunt fructum, sicut racemi nostri producunt vuas;
sed quando maturescunt sunt viridis coloris, et sic vindemiantur vt inter
nos vindemiantut vuae, et ponuntur grana ad solem vt desiccentur: quae
desiccata reponuntur in vasis terreis, et sic fit piper, et custoditur. In
isto autem nemore sunt flumina multa in quibus sunt Crocodili multi, et
multi alij serpentes sunt in illo nemore, quos homines per stupam et paleas
comburunt, et sic ad colligendum piper secure accedunt. [Sidenote:
Polumbrum ciuitas. Adoratio bouis.] A capite illius nemoris versus meridiem
est ciuitas Polumbrum in qua maxima mercimonia cuiuscunque generis
reperiuntur Omnes autem de terra illa bouem viuum sicut Deum suum adorant,
quem 6. annis faciunt laborare, et in septimo faciunt ipsum quiescere ab
omni opere; ponentes ipsum in loco solemni, et communi, et dicentes ipsum
esse animal sanctum. Hunc autem ritum obseruant: quolibet mane accipiunt
duas pelues de auro, vel de argento, et vnam submittunt vrinae bouis, et
aliam stercori, de vrina lauant sibi faciem et oculos, et omnes 5. sensus:
de stercore vero ponunt in vtroque oculo, postea liniunt summitates
genarum, et tertio pectus, et ex tunc dicunt se sanctificatos pro toto die
illo: et sicut facit populus, ita etiam facit rex et regina. Isti etiam
aliud idolum mortuum adorant, quod in medietate vna superior est homo, et
in alia est bos, et iliud idolum dat eis responsa, et aliquotiens pro
stipendio petit sanguinem, 40. virginum: et ideo homines illius regionis
ita vouent filias suas et filios, sicut Christiani aliqui alicui religioni,
vel sancto in coelis. Et per istum modum immolant filios et filias, et
multi homines per istum ritum moriuntur ante idolum illud, et multa alia
abominabilia facit populus iste bestialis, et multa mirabilia vidi inter
eos quae nolui hic inserere. [Sidenote: Combustio mortuorum.] Aliam
consuetudinem vilissimam habet gens illa: Nam quamdo homo moritur,
comburunt ipsum mortuum, et si vxorem habet, ipsam comburunt viuam, quia
dicunt quod ipsa ibit in aratura, et cultura cum viro suo in alio mundo: si
autem vxor illa habeat liberos ex viro suo, potest manere cum eis si velit
sine verecundia et improperio, communiter tamen omnes praeeligunt comburi
cum marito; si autem vxor praemoriatur viro, lex illa non obligat virum,
sed potest aliam vxorem ducere. Aliam consuetudinem habet gens illa, quod
foeminae ibi bibunt vinum, et homines non: foeminae etiam faciunt sibi radi
cilia, et supercilia, et barbam, et homines non: et sic de multis alijs
vilibus contra naturam sexus eorum. [Sidenote: Mobar regnum vel Maliapor.]
Ab isto regno iui decem dietas ad iliud regnum dictum Mobar, quod habet in
se multas ciuitates, et in illo requiescit in vna ecclesia corpus beati
Thomae Apostoli, et est ecclesia illa plena idolis, et in circuitu ecclesiae
simul Cononici viuunt in 15 domibus Nestoriani, id est, mali Christiani, et
schismatici.
De quodam idolo mirabili, et de quibusdam ritibus eorum.
In hoc regno est vnum Idolum mirabile, quod omnes Indi reuerentur: et est
statura hominis ita magni, sicut noster Christophorus depictus, et est
totum de auro purissimo et splendidissimo, et circa collum habet vnam
chordulam sericam cum lapidibus pretiosissimis, quorum aliquis valet plus
quam vnum regnum: Domus idoli est tota de auro, scilicet in tecto, et
pauimento, et superficie parietum interius et exterius. Ad illud idolum
peregrinantur Indi, sicut nos ad S. Petrum: Alij veniunt cum chorda ad
collum, alij cum manibus retro ligatis, alij cum cultello in brachio vel
tibia defixo, et si post peregrinationem fiat brachium marcidum, illum
reputant sanctum, et bene cum Deo suo. Iuxta ecclesiam illius idoli est
lacus vnus manufactus, et manifestus, in quem peregrini proijciunt aurum et
argentum, et lapides pretiosos in honorem Idoli, et ad aedificationem
ecclesiae suae, et ideo quando aliquid debet ornari, vel reparari, vadunt
homines ad hunc lacum, et proiecta extrahunt: die autem annua
constructionis illius idoli, rex et regina, cum toto populo et omnibus
peregrinis accedunt, et ponunt illud idolum in vno curru pretiosissimo
ipsum de ecclesia educentes cum Canticis, et omni genere musicorum, et
multae virgines antecedunt ipsum binae et binae, processionaliter combinatae
modulantes: [Sidenote: Crudelissima Satanae tyrannis, et carnificina.]
Peregrini etiam multi ponunt se sub curru, vt transeat Deus supra eos; et
omnes super quos currus transit, comminuit, et per medium scindit, et
interficit, et per hoc reputant se mori pro deo suo, sancte et secure: et
in omni anno hoc modo moriuntur in via sub idolo plusquam 500. homines,
quorum corpora comburuntur, et cineres sicut reliquiae custodiuntur, quia
sic pro Deo suo moriuntur. Alium ritum habent, quando aliquis homo offert
se mori pro deo suo, conueniunt omnes amici eius et parentes cum
histrionibus multis, facientes sibi festum magnum, et post festum appendunt
collo eius 5 cultellos acutissimos ducentes eum ante idolum, quo cum
peruenerit, sumit vnum ex cultellis, et clamat alta voce, pro deo meo
incido mihi de carne mea, et frustum incisum proijcit in faciem idoli:
vltima vero incisione per quam seipsum interficit, dicit, me mori pro deo
meo permitto, quo mortuo corpus eius comburitur, et sanctum fore ab omnibus
creditur. Rex illius regionis est ditissimus in auro et argento, et gemmis
pretiosis; ibi etiam sunt margaritae pulchriores de mundo. Inde transiens
iui per mare oceanum versus meridiem per 50 dietas ad unam terram vocatam
Lammori, in qua ex immensitate caloris, tam viri quam foeminae omnes
incedunt nudi in toto corpore: Qui videntes me vestitum, deridebant me,
dicentes Deum, Adam et Euam fecisse nudos. In illa regione omnes mulieres
sunt communes, ita quod nullus potest dicere, haec est vxor mea, et cum
mulier aliqua parit filium vel filiam dat cui vult de hijs qui
concubuerunt: Tota etiam terra illius regionis habetur in communi, ita quod
non meum et tuum in diuisione terrarum, domos tamen habent speciales:
Carnes humanae quando homo est pinguis ita bene comeduntur, sicut inter nos
bouinae: et licet gens sit pestifera, tamen terra optima est, et abundat in
omnibus bonis, carnibus, bladis, riso, auro, argento, et lignis Aloe,
canfari, et multis alijs. Mercatores autem cum accedunt ad hanc regionem
ducunt secum homines pingues vendentes illos genti illius regionis, sicut
nos vendimus porcos, qui statim occidunt eos et comedunt. [Sidenote:
Simoltra vel Samotra.] In hac insula versus meridiem est aliud regnum
vocatum Symolcra, in quo tam viri quam mulieres signant se ferro calido in
facie, in 12. partibus, Et hij semper bellant cum hominibus nudis in alia
regione. Vltra transiu ad aliam insulam quae vocatur Iaua cuius ambitus per
mare est trium millium milliarium, et rex illius insulae habet sub se 7.
reges coronatos, et haec insula optime inhabitatur, et melior secunda de
mundo reputatur. In ea nascuntur in copia garyophylli, cubibez, et nuces
muscatae: et breuiter omnes species ibi sunt, et maxima abundantia omnium
victualium praeterquam vini. Rex illius terrae habet palatium nobilissimum
inter omnia quae vidi altissime stat, et gradus et scalas habet altissimos,
quorum semper vnus gradus est aureus, alius argenteus: Pauimentum vero vnum
laterem habet de auro, alium de argento. Parietes vero omnes interius sunt
laminati laminis aureis, in quibus sculpti sunt Equites de auro habentes
circa caput circulum aureum plenum lapidibus pretiosis: Tectum est de auro
puro. Cum isto rege ille magnus Canis de Katay frequenter fuit in bello:
Quem tamen semper ille Rex vicit et superauit.
De arboribus dantibus farinam, et mel, et venenum.
Iuxta istam Insulam est alia contrata vocata Panten, vel alio nomine
Tathalamasim, [Marginal note: Vel Malasmi.] et Rex illius contratae multas
insulas habet sub se. In illa terra sunt arbores dantes farinam, et mel, et
vinum, et etiam venenum periculosius quod sit in mundo, quia contra illud
non est remedium, nisi vnum solum, et est illud. Si aliquis illud venenum
sumpsisset, si velit liberari, sumat stercus hominis et cum aqua temperet,
et in bona quantitate bibat, et statim fugat venenum faciens exire per
inferiores partes. Farinam autem faciunt arbores hoc modo, sunt magnae et
bassae, et quando inciduntur cum securi prope terram, exit de stipite liquor
quidam secut gummae, quem accipiunt homines et ponunt in sacculis de folijs
factis, et per quindecim dies in sole dimittunt, et in fine decimi quinti
diei ex isto liquore desiccato fit farina, quam primo ponunt in aqua maris,
postea lauant eam cum aqua dulci, et fit pasta valde bona et odorifera, de
qua faciunt cibos vel panes sicut placet eis. De quibus panibus ego comedi,
et est panis exterius pulcher, sed interius aliquantulum niger. [Sidenote:
Mare quod semper currit versus meridiem.] In hac contrata est mare mortuum
quod semper currit versus meridiem, in quod si homo ceciderit, nunquam
postea comparet. In contrata illa inueniuntur Cannae longissimae plures
passus habentes quam 60 et sunt magnae vt arbores. Aliae etiam Cannae sunt ibi
quae vocantur Cassan quae per terram diriguntur vt gramen, et in quolibet
nodo earum ramuli producuntur qui etiam prolongantur super terram per vnum
miliare fere: in hijs Cannis reperiuntur lapides, quorum si quis vnum super
se portauerit, hon poterit incidi aliquo ferro, et ideo, communiter homines
illius contratae portant illos lapides super: Multi etiam faciunt pueros
suos dum sunt parui incidi in vno brachio, et in vulnere ponunt vnum de
illis lapidibus, et faciunt vulnus recludere se per vnum puluerem de quodam
pisce, cuius nomen ignoro, qui puluis statim vulnus consolidat et sanat: et
virtute illorum lapidum communiter isti homines triumphant in bellis, et in
mari, nec possent isti homines laedi per aliqua arma ferra: Vnum tamen
remedium est, quod aduersarij illius gentis scientes virtutem lapidum,
prouident sibi propugnacula ferrea contra spicula illorum, et arma venenata
de veneno arborum, et in manu portant palos ligneos accutissimos et ita
duros in extremitate sicut esset ferrum: Similiter sagittant cum sagittis
sino ferro, et sic confundunt aliquos et perforant inermes ex lapidum
securitate. [Sidenote: Vela ex arundinibus facta.] De istis etiam Cannis
Cassan faciunt sibi vela pro suis nauibus et domunculas paruas, et multa
sibi necessaria. [Sidenote: Campa.] Inde recessi per multas dietas ad aliud
regnum vocatum Campa, pulcherrimum, et opulentissimum in omnibus
victualibus. Cuius rex quamdo fui ibi tot habuit vxores, et alias mulieres,
quod de illis 300. filios et filias habuit. Iste rex habet decies millesies
et quatuor elephantum domesticorum, quos ita facit custodiri sicut inter
nos custodiunt boues, vel greges in pascuis.